|
|
Kalendarium
* ok. 4500 lat p.n.e. (okres neolitu) - pierwsze ślady pobytu człowieka na obszarze dzisiejszej gminy Chorzele; * ok. 700 lat p.n.e. - pierwsze ślady osadnictwa na terenie miasta Przasnysz; * I-IV wiek n.e. - intensywne osadnictwo w okresie wpływów rzymskich na terenie miejscowości Bogate; * 1372 r. - pierwsza wzmianka o miejscowości Krasne (ufundowanie drewnianego kościoła w Krasnem przez Sławomira z Krasnego ); * 1398 r. - pierwsza wzmianka o miejscowości Chojnowo. Erygowanie parafii w Czernicach Borowych; * 1399 r.- erygowanie parafii w miejscowości Bogate przez biskupa Płockiego Jana z Korzkwi; * 1408 r. - erygowanie parafii w Przasnyszu; * 1427 r. - potwierdzenie przywileju miejskiego Przasnysza na prawie Chełmińskim przez Janusza I Starszego Księcia Mazowieckiego; * 1428 r. - pierwsza wzmianka o miejscowości Krzynowłoga; * XV w. - szybki rozwój Przasnysza, ośrodek handlowy na pograniczu z państwem Zakonu Krzyżackiego; * XVI w. - szczytowy okres rozwoju Przasnysza; ośrodek sądowego powiatu przasnyskiego w ziemi ciechanowskiej; * 1526 r. - śmierć ostatniego księcia mazowieckiego Janusza III, włączenie Przasnysza wraz z resztą Mazowsza do Korony; * 1538 r. - potwierdzenie przez króla Zygmunta I Starego przywileju lokacyjnego Przasnysza; * 1542 r. - nadanie praw miejskich Chorzelom przez Króla Zygmunta I Starego; * 1550 r. - w Rostkowie urodził się Stanisław Kostka, zmarły w 1568 r. w Rzymie, kanonizowany w 1726 r. Patron Polski; * 1565 r. - w Przasnyszu 689 domów; 67 szewców, 34 krawców, 36 leśmierzy, 22 zdunów, 11 piekarzy, 1 złotnik, 22 rzeźników, 6 ślusarzy, 2 kotlarzy, 14 kowali, 6 mieczników, 126 piwowarów; * 1565 r. - Chorzele liczyą 121 domów, około 800 mieszkańców, ważny ośrodek piwowarstwa i wyrobów żelaza; * 1588-1618 r. - budowa Kościoła bernardynów w Przasnyszu; * I połowa XVII w. - załamanie rozwoju ośrodków miejskich powiatu: Chorzele, Janów, Przasnysz; * 1609-1616 r. - budowa Kościoła i klasztoru bernardynek w Przasnyszu; * 1613 r. - wielki pożar Przasnysza, po którym pozostały 404 domy i 262 wolne place; * 1604, 1632, 1628, 1652, 1658, 1667, 1677 - epidemie morowego powietrza (dżumy ) dziesiątkują ludność Przasnysza i okolic; * 1655-1660 r. - „ potop szwedzki” , ruina gospodarcza miast powiatu, pożary, epidemie, przemarsze wojsk; * 1657 r. - początek roku, zajęcie Przasnysza przez oddziały Stefana Czarneckiego; * 1660 r. - tylko 40 z pośród 103 wiosek należących do Przasnysza jest zagospodarowana; * 1661 r. - pierwsza wzmianka o miejscowości Jednorożec; * 1663 r. - Przasnysz liczy 100 domów; * 1708 r. - odziały króla szwedzkiego Karola XII maszerują przez powiat; * 1690, 1757, 1776 r. - przywileje królewskie dla Chorzel; * 1709-1710 r. - epidemia dżumy, wyludnienie Przasnysza i okolic, * 1716 r. - wielki pożar Przasnysza; * 1726 r. - kanonizacja Św. Stanisława Kostki; * 1733-1735 r. - przemarsze wojsk polskich, saskich i rosyjskich w trakcie wojny sukcesyjnej polskiej; * 1754 r. - Krasne otrzymuje prawa miejskie; * połowa XVIII w. - początki ożywienia gospodarczego powolny wzrost liczby ludności powiatu; * 1768-1772 r. - rejon Przasnysza terenem działań partii konfederatów barskich: Grzymała Dzierżanowski, M. Nosarzewski, Józef Sawa Caliński; * 1789 r. - udział delegatów Janowa, Chorzel i Przasnysza w zjeździe delegatów miast monarszych i w pracach na reformę stosunków miejskich w I Rzeczypospolitej. * 1795-1806 r. - Przasnysz i okolice w granicach pruskiego państwa Hohenzolernów. Przasnysz miastem powiatowym; * 1797 r. - w Chorzelach 894 mieszkańców, w Przasnyszu 1397 mieszkańców; * 1807-1815 r. - w Księstwie Warszawskim; Przasnysz miastem obwodowym w departamencie płockim; * 30. I . 1807 r. - cesarz Francuzów Napoleon Bonaparte w Przasnyszu; * 1810 r. - Przasnysz liczy 2059 mieszkańców; * 1812-1813 r. - przemarsz części wojsk Napoleona w pochodzie na Rosję. W grudniu 1812 r. powrót resztek oddziałów. Wkroczenie wojsk rosyjskich; * 1815 r. - w granicach Królestwa Polskiego Przasnysz miastem obwodowym;. * 1831 r. - działanie oddziałów powstańczych na obszarze dzisiejszego powiatu przasnyskiego; * 1835 r. - utworzenie parafii ewangelicko- augsburskiej w Przasnyszu, jednej z największych terytorialnie w granicach Królestwa Polskiego; * XIX w. - stały wzrost liczby ludności żydowskiej; liczba Żydów w Przasnyszu zwiększa się z 308 w 1808 r. do 4018 w 1865 r.; * 1852 r. - budowa szpitala powiatowego im. Św. Stanisława Kostki w Przasnyszu; * 1852 r. - wielka epidemia cholery, setki ofiar śmiertelnych; * 1863-1864 r. - działanie partii powstańczych m.in.: Tomasza Kolbego, Zygmunta Padlewskiego, Wiktora Dobrosielskiego, Józefa Trąbczyńskiego, Palemona Nowickiego; represje carskie-konfiskaty majątków, zsyłki na Syberię, likwidacja klasztoru oo. Bernardynów i bernardynek w Przasnysz;. * 1866 r. - powiat przasnyski w zmienionych granicach wchodzi w skład guberni płockiej; * 1869 r. - Chorzele tracą przywileje miejskie; * 1871 r. - do Przasnysza przyjeżdżają siostry Klaryski Kapucynki; * 1875 r. - wielki pożar Przasnyszs, regulacja i przebudowa miasta, * XIX/XX w. - rozwój życia społeczno kulturalnego; * 1900 r. - poświęcenie Kościoła w Rostkowie pod wezwaniem św. Stanisława Kostki; * 1895-1905 r. - w Krasnem spędza dzieciństwo znany działacz komunistyczny Marceli Nowotko; * 1905-1906 r. - manifestacje antycarskie, w których miejscowe społeczeństwo domaga się szkoły polskiej i języka polskiego w urzędach, powstają koła Polskiej Macierzy Szkolnej; * 1907 r. - Stanisław Chełchowski z Chojnowa zostaje pierwszym prezesem Centralnego Towarzystwa Rolniczego; * 1914-1915 r. - krwawe walki na froncie rosyjsko-niemieckim, .Przasnysz wielokrotnie przechodzi ”z rąk do rąk”; Przasnysz zniszczony w ok. 70%; * 1918 r. - 11 listopada rozbrajanie Niemców, działania Polskiej Organizacji Wojskowej, koniec okupacji; * 1920 r. - powiat przasnyski teatrem działań wojennych, walki z bolszewikami, krwawa bitwa pod Chorzelami - 23 sierpnia 1920 r.; * 1920-1939 r. - powojenna odbudowa powiatu, rozwój instytucji życia społecznego i gospodarczego, rozbudowa sieci szkolnej; * 1923 r. - klasztor pobernardyński w Przasnyszu obejmują ojcowie pasjoniści, otwarcie gimnazjum w Przasnyszu; * 1926 r. - uroczystości sprowadzenia do Rostkowa relikwii Św. Stanisława Kostki; * 1 X 1939 r. - wtargnięcie wojsk niemieckich na teren powiatu. Powiat zostaje włączony w skład Rejencji Ciechanowskiej III Rzeszy: Przasnysz otrzymuje niemiecką nazwę Praschnitz; * 1940-1944 r. - eksterminacja ludności polskiej i żydowskiej, rozwinięty ruch oporu- AK, NSZ, BCh; * I 1945 r. - wkroczenie na teren powiatu oddziałów Armii Radzieckiej; * 1945-1953 r. - działalność organizacji niepodległościowej podziemie; * 1953-1974 r. - w Przasnyszu mieszka i pracuje (jako adwokat ) Adam Bień, jeden z przywódców Polski Podziemnej, sądzony w moskiewskim procesie „ szesnastu”; * 1975 r. - w granicach województwa ostrołęckiego, likwidacja powiatu przasnyskiego; * 1 I 1999 r. - powrót powiatu przasnyskiego na mapę administracyjną Polski.
|
|